Miejski Ośrodek Kultury im. A. Mickiewicza w Zawierciu

Na Wyżynie Krakowsko – Częstochowskiej oprócz jadowitych pająków żyją także trujące wije. Często spotykamy je na ziemi m.in. w Skałkach Rzędkowickich, ale zazwyczaj nie mamy pojęcia, co to za robaki.

Wije to gromada zwierząt lądowych o podługowatym, segmentowanym ciele. Można wyróżnić w nim głowę i korpus niezróżnicowany na tułów i odwłok. Liczba segmentów waha się od 10-180, a z każdego z nich - z wyjątkiem ostatniego wyrasta jedna lub dwie pary segmentowanych odnóży ze stawami.
Układ oddechowy wijów to system coraz drobniej rozgałęziających się, chitynowych rurek, - tchawek. Ujście tchawki na zewnątrz ciała to tzw. przetchlinka.
Układ krwionośny jest otwarty i słabo rozwinięty. Nie przenosi tlenu. Układ wydalniczy stanowi jedna lub dwie pary cewek uchodzących do jelita.
Układ nerwowy składa się z parzystego zwoju nadprzełykowego, obrączki okołoprzełykowej i z parzystego łańcucha zwojów brzusznych.
Wije są rozdzielnopłciowe i jajorodne. Rozwój jest prosty lub z anamorfozą - larwa jest podobna do osobnika dorosłego, ale ma mniejszą liczbę segmentów.
Jedną z rodzin wijów są krocionogi. Są to zwierzęta także o ciele wydłużonym, segmentowanym, najczęściej o barwie szarej, brunatnej lub czarnej. Nogi i czułki są u nich krótkie. Zamieszkują z reguły ściółkę lub spróchniałe drewno.
Najczęściej spotykanym na Jurze ( w ciągu całego roku ) jest krocionóg piaskowy (Schizophyllum sabulosum). Jego ciało jest połyskujące, ciemnobrązowe lub czerwone, długie, walcowate. Posiada minimum trzydzieści pięć segmentów. Z wyjątkiem pierwszych trzech i ostatniego, każdy z członków jest zaopatrzony w dwie pary nóg. Podczas przemieszczania się pary odnóży poruszają się na przemian, regularnie falując. Gdy robak przekopuje się przez warstwę ziemi głowa służy mu jako kafar. Będąc w niebezpieczeństwie krocionóg zwija się w spiralę, w centrum, której zawsze jest głowa. Dodatkową ochroną, oprócz mocnego pancerza są uchodzące z boku segmentów gruczoły wydzielające trującą ciecz, która zawiera m.i. kwas cyjanowodorowy. Krocionóg piaskowy nie ma zbyt wykwintnych zwyczajów kulinarnych. Pożywia się cząsteczkami ziemi, zbutwiałymi liśćmi, resztkami roślin, drewnem. Dzięki takiej diecie pomaga w produkcji nawozu.
 Mimo obecności w jego organizmie kwasu cyjanowodorowego, chyba nic nam nie grozi, aby mu się przyjrzeć bliżej możemy spokojnie podnieść go z ziemi. Czyniłem tak wiele razy i nie poczułem działania kwasu na skórę dłoni.
Lesław Romanek
Foto: Michał Romanek

Wasze opinie

dodaj opinię wszystkich opinii: 0

Obecnie w galerii znajduje się 1024 zdjęć

Obecnie w galerii znajduje się 2 filmów